Tekst

Natuurlijk kun je een mooi beeld maken om de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te herdenken en er jaarlijks bloemen bij leggen. Dat was echter niet wat een groep bewoners van de Maastrichtsestraat in Scheveningen in gedachten had. Zij wilden geen statisch gedenkteken van steen, maar een levend monument dat deel zou uitmaken van het leven van alledag.

In 2006 ontdekte een groepje bewoners tijdens een onderzoek naar de geschiedenis van hun straat dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog 16 van de 100 gezinnen uit hun straat waren gedeporteerd naar de concentratiekampen van Nazi-Duitsland. Het ging om Joodse families, mannen, vrouwen en kinderen, 52 personen in totaal. Dertig volwassenen en twaalf kinderen keerden niet terug uit de vernietigingskampen.

Om de omgekomen bewoners te herdenken wilden de huidige bewoners een monument oprichten. Maar hoe doe je dat? Daarom klopten bewoners in 2008 aan bij Stroom Den Haag. Deze kunstinstelling adviseerde bij het opstellen van een opdracht en het uitkiezen van een kunstenaar. Jonas Staal kreeg de opdracht.

Op de vooravond voor het jaarlijkse straatfeest in 2009 presenteerde Staal zijn schetsontwerp. Hij stelde voor de gedeporteerde en omgekomen families te herdenken door de straatnaam te vervangen door een nieuwe straatnaam: Deportatie van Zestien Joodse Families Straat. Door op hun post, visitekaartjes en het straatnaambodje deze naam te gebruiken bleven de slachtoffers uit hun straat in gedachten. Bij henzelf, bij de ontvangers van hun post én passanten op straat.

Jonas Staal richt in zijn kunstprojecten de aandacht steevast op de complexe relatie tussen kunst, democratie en propaganda. Met elkaar in debat gaan daarover, beschouwt hij onderdeel van zijn werk. Uiteraard zorgde zijn voorstel voor de nieuwe straatnaam voor veel discussie. Deze nieuwe naam is nooit officieel geworden. Een aantal bewoners gebruikt hem echter wel bij briefwisselingen en op formulieren en visitekaartjes.